U bevindt zich hier: Startpagina » Songcoach » Lex' column

Lex' column

Column mei 2015

Lex' Column
'Improvisatie / stembevrijding: de (valse) schaamte voorbij...'

De menselijke stem heeft mij mijn hele leven al gefascineerd, letterlijk en figuurlijk in alle toonaarden. Het heldere stemgeluid van de jonge verpleegster (ik was toen 5 jaar en lag in het ziekenhuis) hoor ik nog in mijn geestesoor. Uit de jaren '50 blijven zangers als Frankie Laine en Guy Mitchell nog steeds onderdeel uitmaken van mijn 'auto-repertoire' (tijdens hun succes-periode was ik niet ouder dan 4 jaar!). In de jaren '60 plantten John Lennon, David Clayton-Thomas, Terry Kath en Terry Reid hun stemgeluid onuitwisbaar in mijn geheugen. In deze tijd zijn het Gavin DeGraw, Alanis Morissette, maar ook operazangers als Anna Netrebko (de nieuwe Callas?) en de Amerikaan Thomas Hampson die mijn ziel rechtstreeks doorboren...
Wat is dat toch met die menselijke stem? En vooral in relatie met de menselijke emoties? Vele meningen en theorieën doen de ronde. Het lijkt een enorm terrein en er valt nog steeds veel te ontdekken. Zelf doe ik, op mijn eigen bescheiden manier, voortdurend fascinerende ontdekkingen op dit gebied.

Stembevrijding
Sinds de jaren '80 is 'stembevrijding' in opkomst. In grote lijnen omvat dit de gedachte dat emotionele, psychische en zelfs fysieke, blokkades verminderd of geneutraliseerd kunnen worden door 'bevrijding' van de opgesloten stemklank. Slimme en onconventionele oefeningen worden hierbij toegepast. In Nederland zijn daar onder meer Maurice Willems, Marjolein Koetsier en Jan Kortie als stemcoach actief mee bezig.
Het Roy Hart Theatre, gesitueerd in Zuid-Frankrijk, heeft inmiddels vele jaren ervaring met stembevrijding in groepsverband. Met diepgaande oefeningen, die zowel geestelijk als fysiek het nodige vergen, wordt er flink gegraven in het innerlijk van de mens. Het uitgangspunt is dat de stem de expressie is van de gehele persoonlijkheid. Als men door opvoeding, culturele beperkingen en pijnlijke ervaringen een gedeelte van de persoonlijkheid ontkent, wegstopt, dan vindt dat zijn neer- en weerslag in het stemgebruik en stembereik.

Improvisatie
Met bepaalde oefeningen om de stem te bevrijden wordt er eigenlijk ongemerkt en wellicht ook ongewild, een directe verbinding gemaakt met 'improvisatie'. Maar vocaal improviseren, met name in groepsverband is geen makkelijke aangelegenheid. Improvisatie, zoals dat in een jazz- of popcollectief gebeurt, is hiermee ook niet te vergelijken. Binnen laatstgenoemde stijlen liggen de structuren en kaders voor improvisatie min of meer vast en de meeste improvisatoren moeten ook hun materiaal goed kennen: toonladders, akkoorden, etc.
Improvisatie met grotere vocale ensembles is mede daarom aanzienlijk lastiger. Zangers zijn in het algemeen niet getraind om te improviseren en amateur-koorzangers (zo goed als) zeker niet. Toch valt er op dit terrein veel toe te passen, te ontdekken en dus te winnen.
Met een speciale en effectieve benadering kan improviseren met koren een hele leuke, aangename en verfrissende ervaring zijn. Om nu te zeggen dat het ook een therapeutische werking heeft, gaat misschien wat ver. Maar dat het een andere kijk op de stem en het stemgebruik kan geven, da's wel duidelijk. Het kan een klankbeleving opleveren die totaal anders is dan men gewend is. Men hoort geluiden en melodieën van zichzelf en van een mede-koorleden, die waarschijnlijk nog niet eerder gehoord werden. Toch een soort 'stembevrijding'?

'Sounds On The Spot'
Als arrangeur en songcoach valt het mij al jaren op dat veel (koor)zangers 'vast' zitten in hun lijf en toch ook wel vaak met hun stem. Mijn eeuwige interesse in de stem, de relatie tot het lichaam en mijn eigen ideeën over 'expressie' resulteerde op enig moment in de totstandkoming van twee workshops voor koren. Tijdens mijn workshops 'BodyPercussion' is vaak te zien dat men niet zo gewend is om het lichaam te 'voelen' en te 'controleren'. De moeite die men moet doen om de ledematen enigszins te coördineren, leidt vaak tot onthutste gezichten en hilarische bewegingen (gelukkig kunnen ze er zelf ook om lachen...).
Met stemgebruik, zelfs bij het zingen van een melodie, lijkt dat min of meer hetzelfde te zijn. Bij de oefeningen en technieken die toegepast worden bij mijn improvisatie-workshop 'Sounds on the Spot' is het voor veel zangers in het begin moeilijk om zichzelf te 'vergeten' en zich flink hoorbaar te uiten. Vooral dynamische uitersten en andere geluiden dan een 'zangstem' leveren aanvankelijk aarzelende pogingen en verbaasde gezichten op. Later zei mij een oudere workshop-deelnemer: 'Het is allemaal valse schaamte en die moet je voorbij...'.
Precies! Want 'expressie', zeggingskracht heeft meer nodig dan een welluidende stem. Het gaat om de uiting gevoed door de aanwezige innerlijke kracht. Iets durven neer te zetten, een verhaal durven te vertellen. Die expressie gaat voorbij de beperking opgelegd door een vaak betuttelend en beknottend ego.
En als het lukt om die energie te activeren, als is 't maar een beetje, dan is het wel heel gaaf om een (groot deel) van een vocaal ensemble uiteindelijk los te zien/horen gaan op een geheel geïmproviseerd funkstukkie of een 'rap'...

©05/2015 Lex Hakker

Column nov.2014

BARBERSHOP...
(slome a capella?)

Gaap!
Barbershop is sexloze muziek. Dat zegt mijn vriendin tenminste en zij kan het weten. De
eerlijkheid gebiedt mij te vertellen dat ik het eigenlijk met haar eens ben. Toch ben ik zowel
aan mijn vriendin, als aan het geluid van met name mannelijke barbershop-kwartetten verslingerd. Met betrekking tot mijn vriendin zal ik het verder hierbij laten, maar waarom ben ik een liefhebber van barbershop? Deze erotiekloze, voor sommigen ouderwetse en zelfs saaie muziekstijl? Wat is er hier aan de hand? Een korte mijmering kan hier wellicht helderheid verschaffen.
Barbershop is een van oorsprong Amerikaanse vierstemmige a capella-zangstijl, ontstaan rond 1900 in plaatselijke kapperszaken, maar gebaseerd op Europese harmonische, melodische en ritmische principes. De altijd herkenbare sound wordt veroorzaakt door een speciale, typische organisatie van de vier zangstemmen.Men kan barbershop in kwartetten of in koren zingen. Er zijn hiervoor strikte regels: mannen bij mannen en vrouwen bij vrouwen, dus geen gemeng! (Laatst zei iemand mij echter dat de eerste gemengde barbershopkoren in Amerika een feit zijn, maar veel geloof ik hier nog niet van... eerst zien... en dan horen!)
Zoals ook in eerdere columns te lezen is, weet ik inmiddels dat de menselijke stem mij op indringende wijze raakt. Mannelijke en vrouwelijke solisten, ensembles uit de pop-, jazz-, wereld-, of klassieke muziek bewijzen mij keer op keer dat de stem een uitzonderlijk geschikt instrument is om de directe verbinding tussen de ziel (of de emoties) en de buitenwereld tot stand te brengen. Niet voor
niets is al eeuwenlang, in alle culturen, de stem de ultieme emotionele koerier.
In de barbershop wordt echter de stem niet al te emotioneel gebruikt, maar meer technisch en goed uitgekiend. Stemscholing is bij barbershop eerder regel dan uitzondering. Maar behalve een goede, vaste stem, moet je nog een paar vaardigheden hebben om naar behoren in een kwartetje te kunnen functioneren.
Een goed barbershop-arrangement zit op zichzelf al mirakels mooi in elkaar, maar er wordt bovendien veel en zeer intens gestudeerd om de samenklanken spatzuiver te krijgen. De zogenaamde ringing chords zijn een befaamd barbershop-fenomeen: er wordt net zo lang op bepaalde akkoorden geoefend totdat het lijkt of er een extra stem mee klinkt (de zogenaamde fifth voice)! Dus doorzettingsvermogen vereist!
Ik hoef niet verder gaan. U begrijpt 't al: dit alles bij elkander is al dik smullen voor iemand zoals ik, die van de (zang)stem houdt en een straffe muziek-theoretische achtergrond heeft. Maar barbershop heeft ook merkwaardige kanten...

De Man en de Vrouw
Ik mag het in dit tijdperk van de opstomende vrouwenemancipatie eigenlijk niet zeggen, maar ik vind in tegenstelling tot mannen-barbershop, over het algemeen de vrouwen-barbershop nix-an. Waarschijnlijk komt dit omdat bij vrouwen van de lage tot de hoge stemmen de klankkleur min of meer gelijk blijft. Bij mannen heb je door de grotere verschillen in de stemsoorten veel meer kleur en resonantie. Pffff... maar gelukkig heb ik toch een indrukwekkend filmpje gevonden waarin 4 jonge barbershop-vrouwen het scherm afspatten... (zie links hieronder) Ook barbershop mannen- en vrouwenkoren zijn beter af zonder mijn belangstelling. Naast de oubollige sound maken vooral de vaak opgelegde en moeizaam uitgevoerde showeffecten het genre voor mij niet flitsender.
Het is jammer dat er vanuit de barbershop-traditie geen verschil is tussen arrangementen voor mannen
en vrouwen. In andere a capella- en close harmony-stijlen wordt er juist wel veel gebruik gemaakt van deze markante stemverschillen.

The Missing Link
Hoewel er over de gehele wereld honderdduizenden mensen barbershop bedrijven, associëren velen het nog met saaiheid, verveling en zelfs religie. Ik snap dat wel. Een componist/arrangeur moet al zijn creativiteit aanwenden om een goedklinkend barbershop-arrangement te realiseren en hij kan zich bij voorbaat verkneukelen op de intensiteit, de virtuositeit en speelsheid die ingezet zullen worden voor een uitvoering. Het markante is echter dat je als arrangeur of als vertolker niet moet proberen om zelfs maar een suggestie van erotiek in een barbershop-arrangement of een uitvoeringswijze te stoppen. Al dan niet geforceerde humor kan nog wel, maar frivoliteit? Hup! Een snufje ondeugd en je bent als kwartet of koor uit de gratie en gediskwalificeerd bij de competities!
Waar in het jazz-, pop- en met name het klassieke repertoire de verwijzingen naar erotiek en dubbelzinnigheden zonder probleem aan te wijzen zijn, is en blijft de barbershop sexloos. Zelfs de overduidelijke dubbelzinnigheden in de tekst van bijvoorbeeld de barbershop-standard My Gal Sal worden altijd (verplicht?) sereen en onschuldig gezongen en hoe zit het nu echt met Lollipop, de gigantische hit van The Chordettes in ’58?
Niet alles hoeft natuurlijk met erotiek gekruid te zijn, maar de barbershop kiest wel voor een hele schrale benadering... het begint er helaas een beetje op te lijken dat door gebrek aan verse input de levensvatbaarheid van deze stijl begint te tanen. Op YouTube vond ik weinig nieuwe en verfrissende filmpjes...

Ik geloof dat ik er niets anders van maken: mijn vriendin heeft gelijk! En toch... en toch luister ik met groot, zeer groot genoegen naar barbershop-kwartetten als Rhythmyx en Nightlife...

Lex Hakker
© 2014

Video's:
http://www.youtube.com/watch?v=9aK_K8O7j3o
(Rhythmyx) – 'That's Life')
http://www.youtube.com/watch?v=6ZCvZY6oxFc
(BarbershopMe - Medley)



Column Lex Hakker mei 2014

Muziek tijdens het werk en het autorijden

Al eeuwen en eeuwen speelt muziek een belangrijke rol op alle niveaus van de samenleving in de gehele wereld. Van de primitiefste culturen tot in de kerk en in koninkrijken, muziek eiste daarin haar plaats op.
Hoewel muziek sinds mensenheugenis als de edelste der uitingsvormen werd beschouwd, duurde het pas tot in onze tijd dat er ook op wetenschappelijk niveau iets zinnigs over de bouwstenen van muziek en de werking daarvan op de mens kon worden beweerd.
Onderzoekers lijken -opnieuw- gefascineerd door het fenomeen muziek en door de hedendaagse verbluffend geavanceerde technieken, zijn er talloze mogelijkheden om diepgaand onderzoek te doen.
Het ene na het andere onderzoeksresultaat wordt dan ook gepubliceerd en twee recente onderzoeken trokken onlangs mijn aandacht.

Muziek tijdens het werk
Niet zozeer op wetenschappelijke, maar meer op statistische basis deed uitzendbureau Randstad in 2012 een onderzoek naar de 'positieve invloed van muziek op de Nederlandse werkvloer'. Van de 1175 ondervraagden gaf 95% aan dat zij liever met dan zonder muziek hun werk deden en 72% gaf aan dat zij 's ochtends, naast de onmisbare shot cafeïne, ook een shot muziek nodig hadden. Daarbij bleek dat verschillende beroepen ook een voorkeur hebben voor verschillende muziekstijlen: in de ICT wordt veel naar rock geluisterd en bij productiemedewerkers wordt veel naar metal geluisterd. Alleen in de zorg gaf men aan dat muziek oorzaak is van verminderde concentratie en dat dit een afleidende factor was. Van de ondervraagden gaf 93% aan dat muziek de werksfeer verbeterd en de productiviteit verhoogt. Bijna twee derde van de werknemers in financiële beroepen is van mening dat het toedienen van pop- of rockmuziek tijdens het werk de gezondheid bevordert en ziekmeldingen beteugelt.
Er kwamen uit dit Randstad-onderzoek ook enige verschillen tussen mannen en vrouwen boven water: mannen zouden meer zelf hun muzieksmaak willen bepalen, terwijl vrouwen hun smaak lijken aan te passen aan de wens van de meerderheid. Dat mannen vaak teruggrijpen naar muziek uit de jaren '70 en dat vrouwen het liever houden bij hedendaagse muziek, zou op zich weer een interessant onderzoek voor een socioloog of psycholoog kunnen zijn...

Muziek tijden het autorijden
Vrijwel iedereen beseft dat telefoneren tijdens het autorijden veel geld kost als je een bekeuring krijgt, ik bedoel... niet geheel zonder gevaar kan zijn. Maar hoe zit dat nu met het luisteren naar muziek tijdens de autoritten? Recent onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen geeft aan dat het luisteren naar muziek de rijvaardigheid niet of nauwelijks beïnvloedt. Integendeel...
De rijprestaties lijken dankzij muziek zelfs aantoonbaar beter te worden, speciaal als er op saaie wegen gereden wordt. En bij drukke of onoverzichtelijke situaties? Tijdens experimenten met complexe verkeerssituaties wilden de proefpersonen vanzelf de muziek zachter zetten en als dat niet mocht van de proefleider, bleek achteraf dat men zich zo intens op de situatie had geconcentreerd dat men niet wist wat er op de radio was geweest. Veiligheid staat op zo'n moment voorop en daardoor blokkeren de deelnemers hun afleiding, in dit geval de muziek. Hetzelfde gebeurt met handelingen waarbij veel gerichte aandacht nodig is, zoals het achteruit inparkeren.
De algemene conclusie van het onderzoek was dat automobilisten die in drukke situaties met muziek rijden niet perse slechter rijden dan bestuurders zonder muziek en dat muziek op de achtergrond ertoe kan leiden dat automobilisten zich, zowel in drukke als in rustige verkeerssituaties, nog beter gaan concentreren.

En ik...? Ik heb 't niet makkelijk... muziek is mijn werk en ik kan me niet concentreren als ik muziek hoor tijdens mijn werk... bovendien raak ik ook nogal 's in de ban van een song die plotseling mijn aandacht trekt als ik autorijd...of omdat er zo goed gezongen wordt of omdat het een lekkere ruige productie is... en nu ik erover nadenk, dat heb ik eigenlijk ook als ik in de kroeg zit... of rondloop in een goede boetiek.... overigens, alleen daarom al shop ik graag met mijn vriendin...

© Lex Hakker
Bronnen: - SENA Performers –
- scientas.nl

Als mijn ziel een stem zou hebben...

TERRY REID & GAVIN DeGRAW of : 'Als mijn ziel een stem zou hebben...'

WAARSCHUWING! Deze column is abstract-intuïtief van opzet en kan de uitsluitend op de ratio functionerende lezers in een ongewenste staat van verwarring brengen!

De zomervakantieperiode is al jaren dé gelegenheid voor mij om mijn interessegebied te vergroten (toen ik nog aan het Conservatorium werkte, noemde ik dat 'deskundigheidsbevordering'. Klonk goed bij de functioneringsgesprekken.) Ik las dan arrangeer- en instrumentatieboeken en tweedehands gekochte boeken van Deepak Chopra. Dit voorjaar kwam ik via LinkedIn in contact met Marjolein Koetsier, een zangeres en stemtherapeute die het zeer lezenswaardige boekje Stembalans heeft geschreven. Haar ideeën spraken me aan en via de boekenlijst in Stembalans verkreeg ik De Helende Stem van Loucas van den Berg en De Stem van je Ziel van Karina Schelde. Heel kort gezegd leggen deze drie boeken uit dat met de (eigen) helende stem, na deze ontdekt en 'bevrijd' te hebben, dieper liggende emotionele blokkades gelokaliseerd, aangeraakt en geheeld kunnen worden. Hoe ver ik daarin mee kan gaan, weet ik nog niet, maar dat stem, klank en muziek met het innerlijk of de ziel van de mens in verbinding staan, voelt elke musicus. Met de bewering in Karina Schelde's boek dat 'De stem alle delen van ons wezen weerspiegelt en het klankbord is van ons innerlijk universum', ben ik in de vakantie van 2013, als een soort innerlijke 'deskundigheidsbevordering', eens flink aan de gang gegaan...

Terry Reid
Terry Reid is een rockzanger die eind jaren '60 een paar, inmiddels door velen in de cult-stand verheven, platen heeft gemaakt. Reid was vóór Ian Gillan en Robert Plant gevraagd om zanger te worden van respectievelijk Deep Purple en Led Zeppelin. Hij wees beide aanbiedingen af om aan zijn eigen carrière te kunnen werken. Terry Reid heeft het in die tijd niet gemaakt. Zijn platen verkochten niet geweldig en hij bleef een obscure rockzanger. Maar zijn stem... zijn stem was -en is nog steeds- uniek! Reid zong met het geweld van een orkaan en met een onontkoombare zeggingskracht. Wat hij ook zong, het leek allemaal compromisloos en ongecensureerd uit zijn ziel te komen... rauw, smerig en woest. Maar daarnaast ook zeker ingetogen en teder. Hij zingt nu nog steeds en de stem klinkt heser en zelfs rauwer, maar nog steeds zuiver en krachtig... zéér krachtig.

Gavin DeGraw
Gavin DeGraw is een hedendaagse, relatief jonge rockzanger met enige grote hits op zijn naam: Chariot, I'm in Love With A Girl en Not Over You om er een paar te noemen. DeGraw is voor mij de perfecte rockster: hij zingt de sterren van de hemel, speelt goed piano en gitaar en schrijft buitengewoon sterke songs. En ook hier weer... die stem! Een stem die blijkbaar geen beperkingen kent, alle kanten op kan gaan en zowel rauw als klein ingezet kan worden als expressiemiddel.

Innerlijk universum
Ik deel de mening van Karina Schelde, dat de stem een afspiegeling van de menselijke ziel is. Maar ik denk tegelijkertijd dat alles wat wij zelf mooi of lelijk vinden in de buitenwereld, ook iets zegt over onze eigen binnenwereld.
Mijn gehele leven ben ik al gevoelig voor zowel mooie als nare klanken en mijn oren spitsen zich vooral bij houten blaasinstrumenten en de menselijke stem. Dat lijkt de laatste jaren alleen maar erger te zijn geworden, want onlangs, na 34 jaar(!), scheurde Terry Reid en nu binnen de kortste keren, iets in mijn innerlijk aan stukken met zijn destijds op meedogenloze wijze verklankte zieleleed. Mijn zieleleed? Met Stay With Me en May Fly raakte hij mij direct net boven de navel, maar vlak onder de ribben, de plaats die zo schokt bij een door heftige emoties verzwaarde huilbui (zou daar de ziel dan gehuisvest zijn?).
Maar ook Gavin DeGraw weet mij met zijn ruige timbre ogenblikkelijk te beroeren en ik mag, na enig innerlijk vorsen, wel stellen dat zijn onuitputtelijke melodische lijnen de optimistische en levenslustige kanten van mijn persoonlijkheid sterk stimuleren. Een stem als die van hem zou ik nu kunnen beschrijven als de oerkracht van de natuur, van onbekommerd onkruid dat trefzeker door het asfalt heen weet te groeien.
Ja, als alles wat ik mooi vind een afspiegeling van mijn innerlijk is en als straks, na bovengenoemde boeken werkelijk goed bestudeerd te hebben, mocht blijken dat mijn ziel óók een stem heeft, dan hoop ik dat het een stem zal zijn met de kracht en de kwaliteiten van Terry Reid en Gavin DeGraw...
.
© Lex Hakker
augustus 2013
Terry Reid -'Superlungs' (1969)
http://www.youtube.com/watch?v=UYcMelyOlSQ

Terry Reid – 'May Fly'
http://www.youtube.com/watch?v=f82X9WlbDKQ (2008)
http://www.youtube.com/watch?v=4CSFfBYkycw (2011)

Gavin DeGraw – 'I'm In Love With A Girl' (2009)
http://www.youtube.com/watch?v=3of_EN0XpxI

Gavin DeGraw – 'Dancing Shoes' (2009)
http://www.youtube.com/watch?v=QhIgfILpzyM

Column

BODYPERCUSSION

Als een dirigent 's wat anders met zijn koor wil (of als het koor 's wat anders wil met de dirigent), dan zou hij of zij eens kunnen overwegen om een bodypercussion-periode van een paar weekjes in te lassen. Voorzichtigheid is hier echter geboden... heel omzichtig moet dit aangekaart worden en er moet eerst hééél subtiel afgetast worden of er een soort van animo voor is, want geloof me... anders gaan er voor alle betrokkenen benarde tijden aanbreken.

Bodypercussion is muziek maken met het eigen lichaam. Je gebruikt het lijf in wezen als een batterij slaginstrumenten: je kunt hiertoe in je handen klappen, met de vingers knippen, met de voeten stampen, op de borstkas, billen of op de dijen slaan. Je kunt eventueel ook geluid voortbrengen met de stem, maar dat laat ik nu even buiten beschouwing.
Als expressiemogelijkheid is bodypercussion zeer oud. Het is dan ook heel goed denkbaar dat de eerste uitingen van muziek gemaakt werden op het lichaam. Zelfs heden ten dage komt bodypercussion prominent voor in diverse muziekstijlen en in verschillende culturen: denk aan het handgeklap in de Spaanse 'Flamenco' of het knippen van de vingers in jazzdans.

Hambone
Een uitgelezen voorbeeld van de bodypercussion is de hambone uit de Verenigde Staten. De hambone was oorspronkelijk een Afro-Amerikaanse muziekstijl die door slaven op katoenplantages werd gebracht. Ritme-instrumenten werden verboden door de opzichters, omdat zij bang waren dat er geheime codes doorgegeven konden worden met percussie-instrumenten. Dus werden er diverse lichaamsdelen gebruikt om muziek te maken. Zij noemden deze muziek hambone, hetgeen verwijst naar het been van de ham dat gebruikt werd om smaak toe te voegen aan een grote pot soep. Voor deze lichaamsmuziek werden de menselijke 'hambones', de dijbenen (maar ook de armen) gebruikt om -vaak complexe- ritmes virtuoos uit te voeren..

Gumboots
Een ander karakteristieke en intense vorm van het gebruik van het lichaam als muziekinstrument is gumboot dancing. Dit is een groepsdans waarbij in een halfgebogen houding een ingewikkelde choreografie uitgevoerd wordt: de dansers slaan en kloppen complexe patronen op en tegen de rubberen laarzen die zij dragen. De roots van gumboot dancing liggen in de Zuid-Afrikaanse goudmijnen tijdens de periode van het apartheidsregime. De mijnwerkers waren zeer beperkt in hun bewegingen en de grond in de mijnen stond vaak onder water; afwatering was er niet of nauwelijks. De mijnwerkers stonden urenlang tot aan hun knieën in vervuild water. Het gevolg: zweren op de huid, voetkwalen en daardoor natuurlijk vermindering van de productie. De bazen bedachten dat het goedkoper was om de mijnwerkers te voorzien van rubberlaarzen (gumboots), dan om een drainagesysteem in de mijnen aan te leggen. Zo ontstond het 'mijnwerkersuniform': zware zwarte rubberlaarzen, jeans, een ontbloot bovenlijf en zweetabsorberende bandana's ter bescherming van de ogen.
De arbeiders mochten niet met elkaar praten en ontwikkelden daarom een eigen communicatiesysteem, hun eigen unieke 'morsecode'. Door met hun laarzen te stampen en met hun enkelkettingen te rinkelen, gaven de slaven in de duisternis boodschappen aan elkaar door. Dit 'slagwerk' ontwikkelde zich tot een vorm van entertainment: de mijnwerkers werkten de geluiden en bewegingen uit tot een unieke dansvorm die ze in hun vrije tijd beoefenden.

Held(in)
De dirigent(e) die het aandurft om een aantal weekjes achter elkaar tijdens of na het inzingen wat 'lichaamswerk' aan te leren, is sowieso een held(in). Maar los daarvan, zal het regelmatige 'fysieke' werk naar verwachting een meer ontwikkeld 'bodybewustzijn' tot gevolg hebben, waardoor de metrisch/ritmische vaardigheden van een koor(lid) aanzienlijk kunnen verbeteren. Hetgeen ongetwijfeld weer bijdraagt aan betere zang- en podiumprestaties.
Zouden er trouwens al koor-choreografen in Nederland zijn die bodypercussion integreren in hun koorstandjes?

©Lex Hakker 2013

Kijktips:
http://www.youtube.com/watch?v=3Ysq0rh5ZaQ
(solo Keith Terry, master bodypercussionist)
http://www.youtube.com/watch?v=SX_pGYojtxc
(Ensemble Body Percussion)
http://www.youtube.com/watch?v=U0Q51WVrR40
(Gumboot dancers, Zuid-Afrika)
http://www.youtube.com/watch?v=cnrlzc39edM
(hambone, Ron Vargas)
http://www.youtube.com/watch?v=BJp7SlE6R2s
(International Body Percussion Festival)
http://www.rogierijmker.eu/dirigenten/bodypercussion
(artikel Bodypercussion)









Wij gebruiken cookies om onze website voortdurend te verbeteren. Meer info